Αναξίμανδρος

Ο Αναξίμανδρος ήταν μαθητής του Θαλή, του οποίου την θεωρία αμφισβήτησε. Τη διαφωνία του τη στήριζε στην ιδέα της δικαιοσύνης.

Συγκεκριμένα, τα τέσσερα στοιχεία της φύσης - το νερό, η γη, ο αέρας και η φωτιά - έχουν διαφορετική μεταξύ τους υφή· ο αέρας είναι ψυχρός, η φωτιά θερμή, η γη ξηρή, το νερό υγρό. Τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, εξαιτίας της ανομοιογενούς σύστασής τους, βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ τους προσπαθώντας να επικρατήσει το ένα πάνω στα άλλα και να τα απορροφήσει.

Αν τελικά αυτό δε συμβαίνει, είναι γιατί, κατά τον Αναξίμανδρο, στον κόσμο υπάρχει μια μορφή αναγκαιότητας ή φυσικού νόμου, μια σχέση δικαιοσύνης. Χάρη σ’ αυτήν εξασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ των αντιμαχομένων τεσσάρων στοιχείων της φύσης, που είναι απαραίτητη, για να υπάρξει ο κόσμος με τον τρόπο που υφίσταται.

Η φυσική αυτή σχέση δικαιοσύνης πρέπει να συντηρείται, ώστε να μην μπορεί να υπερισχύσει και να επιβληθεί το ένα στοιχείο πάνω στα άλλα τρία συστατικά της φύσης. Διότι, αν συνέβαινε αυτό - αν δηλαδή όπως υποστήριζε ο Θαλής, το νερό ξεχώριζε και, διασαλεύοντας τη σχέση δικαιοσύνης μεταξύ των τεσσάρων στοιχείων της φύσης, υπερίσχυε της γης, της φωτιάς και του αέρα- τότε το ισχυρό αυτό στοιχείο θα είχε απορροφήσει τα άλλα τρία συστατικά και ο κόσμος δε θα υπήρχε όπως τον παρατηρούμε να υπάρχει τώρα.

Επιστροφή